Czy należy się bać sepsy meningokokowej?

Sepsa meningokokowa jest niezwykle rzadka. Np. w Polsce w 2013 roku zarejestrowano 167 przypadków posocznicy meningokokowej.

Najczęściej chorują dzieci w wieku od 3 miesięcy do 1 roku życia. Wiele przypadków choroby występuje też u dzieci w wieku do 5 lat oraz nastolatków i młodych dorosłych w wieku 16- 21 lat.

Pojawia się pytanie czy osłabienie układu immunologicznego w tym wieku ma związek z wykonanymi szczepieniami, ponieważ zarejestrowane przypadki mogą pokrywać się z terminami wykonanych szczepień.

Warto znać objawy meningokokowego zapalenia opon mózgowych i posocznicy, ponieważ wczesne rozpoznanie i szybka pomoc medyczna jest niezwykle ważna. Śmiertelność związana z zakażeniami meningokokami wynosi około 10%, ale w przypadkach przebiegających pod postacią sepsy jest wysoka i może sięgać od 20% do nawet 70%. Dodatkowo, w sepsie meningokokowej aż 50% zgonów ma miejsce w ciągu pierwszej doby od momentu pojawienia się objawów choroby.

Jakie są objawy zakażenia meningokokami?
Diagnoza zakażenia meningokokowego może być niezwykle trudna. Dodatkowo choroba może rozwijać się bardzo szybko, a jej przebieg jest zwykle bardzo ciężki. Objawy nie występują w określonej kolejności, a część z nich może nie wystąpić w ogóle.
Choroba diagnozowana jest w wielu przypadkach bardzo późno gdyż w początkowej fazie zakażenia chorzy zgłaszają objawy podobne do przeziębienia:
• osłabienie
• gorączkę,
• bóle stawowe i mięśniowe,
• ogólne złe samopoczucie.

W przebiegu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych występują objawy tzw. oponowe:
• silny ból głowy,
• nudności,
• wymioty,
• sztywność karku,
• drgawki,
• światłowstręt,
• senność.

Objawy sepsy są różne, w zależności od jej ciężkości. Charakterystycznym, ale nie zawsze obecnym, objawem w postępującej sepsie meningokokowej jest wysypka wybroczynowa; plamki na skórze całego ciała w postaci drobnych czerwonych punkcików zlewających się w późniejszym okresie w duże plamy, które nie bledną pod naciskiem.
Jak zakażenie meningokokami przebiega u małych dzieci?
U dzieci poniżej 2 roku życia objawy różnią się od przebiegu u dorosłych. Najczęściej obserwuje się następujące objawy:
• gorączka,
• zimne dłonie i stopy,
• brak apetytu,
• wymioty,
• biegunka,
• rozpaczliwy płacz lub kwilenie,
• senność lub drażliwość,
• odchylenie głowy do tyłu,
• osłupienie,
• pulsujące ciemiączko u niemowląt,
• wybroczyny na skórze.
Na podstawie: http://szczepienia.pzh.gov.pl

Meningokoki występują w jamie nosowo-gardłowej u zdrowych osób (tzw. nosicieli), nie powodując żadnych dolegliwości ani objawów. Do zakażenia dochodzi na skutek kontaktu podatnej osoby z bezobjawowym nosicielem lub osobą chorą. Przenoszenie meningokoków odbywa się drogą kropelkową (podczas kaszlu lub kichania) lub przez kontakt bezpośredni (np. podczas intymnego, głębokiego pocałunku).
Dostępne szczepionki nie obejmują wszystkich typów bakterii Neisseria meningitidis. Podobnie jak w przypadku każdej szczepionki nie są w 100% skuteczne. Jeżeli lekarz potwierdzi, że masz chorobę meningokokową, twój organizm będzie rozwijać naturalną odporność.

Posocznica (sepsa) jest wymieniona również w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie niepożądanych odczynów poszczepiennych i każdy przypadek, który miał miejsce 4 tygodnie od wykonania szczepienia powinien być zgłoszony przez lekarza jako niepożądany odczyn poszczepienny o związku czasowym i możliwym przyczynowym.

Przypadek sepsy po szczepieniu. 

GIS: „W przypadku najczęstszych zakażeń tj. wywołanych przez meningokoki, pneumokoki i H. influenzae środowisko wokół chorego jest bezpieczne. Bakterie wywołujące tego rodzaju zakażenia występują wyłącznie u ludzi, a poza organizmem człowieka bardzo szybko giną. Nie ma więc uzasadnienia dla działań takich jak dezynfekcja całych obiektów, stosowanie mat dezynfekcyjnych czy bardzo szerokiego podawania antybiotyków w otoczeniu chorego. Nie ma też potrzeby zamykania żłobków, przedszkoli, szkół, czy oddziałów szpitalnych. Tego rodzaju działania nie mają żadnego uzasadnienia merytorycznego, a mogą wręcz szkodzić, przez wywoływanie ogólnej paniki.

Charakterystyki szczepionek przeciw meningokokom (przeczytaj o skuteczności i działaniach niepożądanych):
Meningitec
NeisVac-C
Menveo
Nimenrix
Menitorix
Bexsero

Sepsa i skuteczność podawania dożylnego witaminy C, która chroni przed uszkodzeniami organów i zdrowia.