Jak się bronić przed przymusem szczepień w przychodni?

Gdy przychodnia przysyła wezwania do wykonania szczepień i z różnych względów decyzja rodziców jest inna, warto wziąć pod uwagę następującą strategię postępowania:

1) Nie dawaj podstaw do uznania cię za uchylającego się od szczepień. 

Postawa „na nie” skutkuje szybkim przekazaniem informacji o odmowie szczepień do sanepidu i może skończyć się natychmiastowym nałożeniem grzywny w celu przymuszenia. Można nie reagować na wezwanie. Można też pójść do przychodni i poddać dziecko badaniu kwalifikacyjnemu oczekując wystawienia pisemnego potwierdzenia wykonania tego badania. Lekarz ma obowiązek wystawienia zaświadczenia o wykonaniu badania kwalifikacyjnego. 

2) Nie należy składać żadnej pisemnej odmowy szczepień.

3) Lekarz ma obowiązek poinformowania opiekunów prawnych dziecka m.in. o ryzyku szczepień.

Należy zadać pytania o nazwy handlowe szczepionek i pytania nawiązujące do treści ich ulotek  Jeśli lekarz odmówi można złożyć skargę, zmienić lekarza i upierać się że nie ma podstaw do wyrażenia świadomej zgody na zabieg medyczny. Gdy lekarz uważa, że nie ma przeciwwskazań do wykonania szczepienia należy pytać o podstawy tego twierdzenia i uzależnić swoją zgodę od uzyskania wyczerpujących odpowiedzi. Rodzic ma prawo zbadać ten temat i wyrazić zgodę gdy będzie pewien, że jest to bezpieczne dla jego dziecka oraz żądać dodatkowych wyjaśnień gdy nadal nie uzyskał odpowiedzi na wszystkie pytania. Można powoływać się na postulaty zmiany kalendarza szczepień z artykułu „Bezpieczne szczepienia”:

– wyeliminowanie wszystkich szczepionek z thimerosalem;
– zrezygnowanie ze szczepienia noworodków szczepionkami WZW B (szczepienie tylko noworodków z grup wysokiego ryzyka, czyli od matek zakażonych żółtaczką);
– zrezygnowanie ze szczepienia noworodków BCG (stosować tylko u dzieci z regionów, gdzie odsetek chorych na gruźlicę wynosi powyżej 40 na 100 tys.);
– w pozostałej grupie dzieci rozpoczęcie szczepień od 4 miesiąca życia;
– zrezygnowanie ze szczepionki krztuścowej pełnokomórkowej;
– podanie maksymalnie trzech rodzajów szczepionek w jednym dniu;
– rezygnacja z podawania szczepionek zawierających żywe wirusy lub podawanie ich pojedynczo w bezpiecznych odstępach czasu;
– udostępnienie szczepionek monowalentnych;
– zobowiązanie szczepiącego lekarza do przeprowadzenia wstępnego wywiadu z rodzicami odnośnie alergii, astmy i innych chorób typu autoimmunologicznego oraz powikłań poszczepiennych u członków rodziny, co pozwoli przewidzieć, czy u danego dziecka mogą wystąpić groźne reakcje poszczepienne (takie dziecko powinno mieć opracowany indywidualny, bardzo ostrożny program szczepień);

– monitorowanie stanu zdrowia dziecka po szczepieniu, by w porę uchwycić stany zagrażające życiu lub zdrowiu dziecka;
– stworzenie narodowego programu obowiązkowej rejestracji powikłań i zgonów poszczepiennych; dane te powinny być raportowane do WHO, a informacje o powikłaniach powinny być zamieszczane w książeczkach zdrowia dziecka (Majewska 2010).

UWAGA! Warto napisać do producentów proponowanych szczepionek. Pismo o wydanie pisemnej gwarancji bezpiecznego użycia szczepionki dla dziecka oraz udzielenia informacji o sposobie dochodzenia odszkodowania za NOP i powikłania poszczepienne od podmiotu odpowiedzialnego.

4) Rodzic ma prawo wnieść sprzeciw wobec opinii lekarza

Na podstawie art. 31 ust. 1 Ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.
(1. Pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy mogą wnieść sprzeciw wobec opinii albo orzeczenia określonych w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty, jeżeli opinia albo orzeczenie ma wpływ na prawa lub obowiązki pacjenta wynikające z przepisów prawa).  2. Sprzeciw wnosi się do Komisji Lekarskiej działającej przy Rzeczniku Praw Pacjenta, za pośrednictwem Rzecznika Praw Pacjenta, w terminie 30 dni od dnia wydania opinii albo orzeczenia przez lekarza orzekającego o stanie zdrowia pacjenta.  3. Sprzeciw wymaga uzasadnienia, w tym wskazania przepisu prawa, z którego wynikają prawa lub obowiązki, o których mowa w ust. 1.  4. W przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 3 sprzeciw jest zwracany osobie, która go wniosła.  5. Komisja Lekarska na podstawie dokumentacji medycznej oraz, w miarę potrzeby, po przeprowadzeniu badania pacjenta, wydaje orzeczenie niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia wniesienia sprzeciwu) . w ten sposob mija 24 h , badanie jest nie ważne.)

5) Rodzice powinni zadbać żeby lekarz odnotował w dokumentacji pełny wywiad oraz wziąć jej kopię. 

Jeśli rodzice mają choć cień podejrzenia, że może występować jakiekolwiek przeciwwskazanie, to powinni zadbać o to, żeby w dokumentacji medycznej lekarz to odnotował, a także każdy zgłaszany objaw. Powinni również żądać dokumentacji z całości badania włącznie z decyzją lekarza i jego uzasadnieniem. 

6) Rodzice maja prawo oczekiwać skierowania do specjalistów w celu dalszych konsultacji i ewentualnego uzyskania odroczenia szczepień.

Szczególnie gdy dziecko ma jakiekolwiek problemy zdrowotne (np. alergię, problemy neurologiczne itp.). Po ich uzyskaniu warto zrobić ksero skierowań na badania i do specjalistów, które otrzymali w celu dalszych konsultacji. Ważne żeby mieć dowód i argument w razie kiedy sanepid będzie próbował stosować przymus administracyjny. Konsultacji można dokonać w tzw. punkcie konsultacyjnym ds. szczepień. 

7) Dla celów sądowych można nagrywać rozmowy z lekarzami i pracownikami przychodni (nie trzeba o tym informować).

8) Należy poinformować sanepid, że rodzice nie odmawiają szczepień.

Rodzice nie odmawiają szczepień a zgodnie z przysługującym im prawem chcą świadomie zgodzić się na zabieg – nie są osobami uchylającymi się od obowiązku.
 Nawet jeśli strategia ta okaże się nieskuteczna w zablokowaniu postępowania i nałożenia grzywny, będzie musiał się do tego odnieść sąd administracyjny i pozwoli zdobyć dowody i uzasadnienie zarzutów wobec prowadzonej egzekucji i urzędnika.

Uwaga! Kalendarz szczepień jest komunikatem i nie jest źródłem obowiązujących prawnie terminów szczepień. Jest nim Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r., które przewiduje wykonanie obowiązkowych szczepień w określonych przedziałach wiekowych do 19 roku życia.  

WIĘCEJ: Jak bronić się przed grzywnami?

JAKIE PRZEPISY PRAWA STANOWIĄ O PRAWIE DO WYRAŻENIA ZGODY NA ZABIEG MEDYCZNY?

– art. 23 kodeksu cywilnego, który udziela ochrony takim dobrom prawnym jak wolność i zdrowie;
– art. 3 karty praw podstawowych Unii Europejskiej – prawo człowieka do poszanowania integralności fizycznej i psychicznej oraz swobodnej i świadomej zgody
– art. 5 Europejskiej Konwencji Bioetycznej stanowi, iż każdej interwencji w dziedzinie służby zdrowia dokonać można jedynie po udzieleniu przez osobę zainteresowaną swobodnej i świadomej zgody na taką interwencję;
– art. 15 i nast. ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz art. 32, 33 i 35 ustawy o zawodzie lekarza stanowią iż pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub ich odmowy;
– art. 192 Kodeksu karnego stanowi, że wykonywanie zabiegu leczniczego bez zgody pacjenta zagrożone jest karą pozbawienia wolności do lat 2.
– art. 3 ust. b. kodeksu etyki zawodowej położnej oraz art. 15 Kodeksu etyki lekarskiej.

W SYTUACJI DUŻEJ AGRESJI I BRAKU MOŻLIWOŚCI DIALOGU Z PERSONELEM MEDYCZNYM – ZAPYTAJ CZY SAMI SIĘ SZCZEPIĄ?

Kalendarz szczepień dla dorosłych

szczepienia dorosłych